و ايضا اگر احتياج به لحوم افتد پايچه به گندم يا برشته مع بعض بقول مذكوره بخورند و حلوا از نشاسته و شكر و كدو رطب يا مغز لحم او روغن بادام حبدست . و بالجمه‌ى علاج اين قسم سرفه مهلت روا نداريد كه چون شدت كند و حرارت قلب غالب شود به دق انجاميد سويرى مىنويسد كه شرب حضض هندى يا مكى به ماء الشعير و ماء القرع با نبات و اصل السوس و شير بنه يك اوقيه و روغن خشخاش و حب الآس سفيد و تخم خطمى و بيخ و صمغ او و خبازى و عناب هر واحد نافع سعال حار است و كذا خوردن شاه‌بلوط و يا به قله يمانى به روغن بادام شيرين و يا كدوى مطبوخ باطريه يا بهدانه‌ى فوق يا كتيرا به شكر شيرين كرده يا تخم خشخاش كوفته تنها يا به مويز منقى يا اسفاناخ به روغن بادام بريان و كذلك قطف يا مغز تخم خرپزه يا صمغ عربى يا حسوى باقلا به شكر و روغن بادام مفيد است و گويد كه ماء الشعير محكم الطبخ و كذا تخم خشخاش كوفته پوست او خوب پخته ماليده صاف نموده با نبات سفيد لعوق ساخته و همچنين ماش به روغن بادام و اسفاناخ پخته مجرب من است . علاج سرفه يسبى اگر تپ بنا شد بهترين اشيا نوشيدن شير خر و شير بز است كه جو رطب و مانند آن خورانيده باشند و لعاب اسپغول ده درم آب خيار سه اوقيه به شكر ده درم و ترنجبين ده درم بدهند و مغز بادام و كتيرا با شكر و كذا شير ميش به روغن بادام و شكر . و ايضا شيره‌ى بادام با شكر همه از مجربات است و كذلك مسكه‌ى تازه با نبات تا چهارده روز خوردن و شير بره سياه يا سرخ يكرنگ با طباشير سه ماشه در سرفه‌ى كهنه كه به سبب حرارت و يبوست بود نفع بسيار دارد . و حكيم على گويد كه اگر تپ و لين طبع نباشد انجير زرد پنج عدد عناب ده عدد سپستان بست دانه مويز منقى ده درم بنفشه چهار درم اصل السوس پرسياوشان هر واحد پنج درم در آب بجوشانند تا مهرا شود صاف نموده هر روز سه اوقيه بنوشند . و اگر خواهند به اين قرص بياشامند باديان رب السوس پرسياوشان مغز بادام مساوى به لعاب بزر كتان قرص ساخته هر روز سه درم بخورند و لعوقات شيرين مثل لعوق صنوبر تناول نمايند و غذا شورباى گوشت حلوان چرب به شحم ماكيان و گوشت ماكيان فربه و پاچه بهتر است و فالوده‌ى رقيق به شكر روغن بادام و خشخاش نفع مىكند . و اگر تپ باشد استعمال سائر مرطبات مشروبه و قيروطيات مبرده‌ى معروفه كنند و استعمال ماء الشعير به روغن بادام و ترطيب قدم مداوم به روغن و نوشيدن حريره‌هاى بادام مرطب نافع و بايد كه ماء الشعير در روز دو بار بنوشند يك بار وقت صبح و مرتبه‌ى دوم بعد سه ساعت هر بار به قدر نيم رطل دور آبزن نشانند و غذا كدو و كشك به روغن بادام و مانند آن بايد و هنگام خواب لعاب بزرقطونا و ماء الخيار و ماء القرع به جلاب بدهند و حمام رطب و ريختن آب شيرين بر سينه‌ى نافع و نوشيدن لعاب بهدانه و اسپغول با شكر و لعوق خشخاش و سوى سرخ و شربت اعجاز و قرص خشخاش نافع است و كذا ماء الخيار سه اوقيه با نيم اوقيه و شربت نيلوفر يا لعوب بزرقطونا و شيره‌ى مغز تخم كدو با جلاب شكرى مفيد و شربت خشخاش و آش جو كه در آن سپستان و عناب و بنفشه پخته باشند به روغن بادام بدهند و در غذا قطف و خيار و اسفاناخ و كدو و روغن بادام داخل سازند . و اگر تپ نباشد بيضه‌ى نيمبرشت و چوزهء مرغ دهند و حريره از جو مقشر و خشخاش سفيد و شكر و روغن بادام سازند و به جاى آب جلاب و شربت بنفشه بنوشند و صمغ در آب تر كرده صاف نموده روغن بادام داخل كرده بجوشانند تا غليظ شود هر وقت آن را بليسند و يا لعاب بزرقطونا در جلاب پخته روغن بادام داخل كرده بنوشند . و ايضا عناب پنج دانه سپستان بست دانه بنفشه شش ماشه در آب خيسانيده ماليده صاف نموده لعاب بهدانه سه ماشه لعاب اسپغول نه ماشه رب خشخاش با شربت آن داخل كرده نوشيدن سرفه‌ى خشك را نافع است و حب مرطب از رب السوس ده درم مغز تخم كدو مغز تخم خيارين تخم خرفه هر واحد پنج درم و بعضى خشخاش و صمغ عربى و نشاسته و كتيرا و بنفشه هر يك پنج درم مىافزايند و مغز بادام بست درم شكر به وزن مجموع عوض رب السوس و تخم كدو و خرفه داخل مىكنند به لعاب اسپغول يا بهدانه و يا سفيدى بيضه ساخته در دهن گيرند و قيروطى از روغن بنفشه و روغن كدو و موم سفيد و كتيرا و عصارات مرطب مثل آب كاهو و آب كشنيز تازه ساخته بر سينه نهند و ناف مفعد و پاشنه‌ى قدم به روغن بادام چرب سازند و در آب نوشيدنى بهدانه‌ى شيرين و تخم خطمى اندازند . سويدى گفته كه حسومى نشاسته و بادام و شكر و ترنجبين محلول در ماء الشعير و شرب گاو زبان به ماء الشعير و شكر و عصاره‌ى او و عراق او و طبيخ او به شكر و صمغ عربى يا كتيرا به ماء الشعير و شكر و كذا سپستان و كذا مسكر شكر و به روغن بادام و طبيخ عناب و كذا بنفشه هر واحد نافع سعال يابس است و خوردن خبازى به روغن بادام بريان يا ترمس شيرين يا ملوخيه يا ماكيان فربه به مسكه پخته يا روغن گاو به شكر يا كنجد مقشر به شكر نيز مفيد است و لعوقات مرطبه مثل اين لعوق بزرقطونا به دانه هر يك پنج درم تخم خشخاش سفيد ده درم